การจัดหมวดหมู่ของธาตุอาหารพืช



ในบรรดาธาตุอาหารที่พืชได้รับจากดินทั้ง 13 ธาตุนั้น พืชมีความต้องการใช้ธาตุดังกล่าวในปริมาณที่มากน้อยต่างกัน ซึ่งทำให้สามารถจัดแบ่งหมวดหมู่ของธาตุอาหารพืชตามความต้องการได้เป็น 2 พวกคือ
(1) ธาตุอาหารหลัก (Macronutrient elements)
ธาตุอาหารที่จัดเป็นธาตุอาหารหลักของพืช มี 6 ธาตุ คือ N , P , K , Ca , Mg , S การที่เรียกว่าธาตุเหล่านี้เป็นธาตุอาหารหลักก็เนื่องจาก พืชมีความต้องการใช้ธาตุเหล่านี้ในปริมาณมาก และมักจะเกิดการขาดอยู่เสมอ ธาตุอาหารหลักนี้อาจแบ่งเป็นกลุ่มย่อยได้ 2 กลุ่มคือ
ก. ธาตุอาหารชั้นที่ 1 (Primary element) ได้แก่ธาตุ N , P , K ซึ่งเป็นธาตุที่พืชต้องการใช้มากกว่าธาตุอื่นๆ ดังนั้นในดินที่ปลูกพืชติดต่อกัน
เป็นเวลานานๆ มักจะทำให้ปริมาณ N P K น้อยลง พืชจึงแสดงอาการขาดอยู่เสมอๆ การเพิ่มธาตุเหล่านี้ให้แก่ดิน มักใส่ในรูปของปุ๋ยต่างๆ
ดังนั้น ธาตุทั้ง 3 นี้ อาจเรียกได้อีกชื่อหนึ่งว่า " ธาตุปุ๋ย " (Fertilizer element)
ข. ธาตุอาหารชั้นที่ 2 (Secondary element) ได้แก่ธาตุ Ca Mg S ซึ่งเป็นธาตุที่พืชต้องการใช้มากรองลงมาจากธาตุ N P K สำหรับธาตุ Ca
และ Mg นั้น โดยปกติจะมีในดินในปริมาณที่พอเพียงกับความต้องการของพืช และถ้าหากมีอาการขาดก็อาจแก้ไขได้โดยการใส่ปูนลงในดิน
ดังนั้นธาตุทั้งสองนี้ จึงอาจเรียกได้ว่า " ธาตุปูน " ( Lime element ) สำหรับธาตุกำมะถัน (S) นั้น อาจมีน้อยในดินบางแห่ง แต่เมื่อใส่ปุ๋ยชนิดอื่นๆ
เช่น แอมโมเนียม ซัลเฟต หรือ ซูเปอร์ฟอสเฟตให้แก่ดิน ก็จะเป็นการเพิ่มธาตุกำมะถันให้แก่ดินได้ นอกจากนี้ ในอากาศยังมีกำมะถันในรูป SO2
บ้างเล็กน้อย ซึ่งเมื่อถูกชะล้างด้วยน้ำฝนลงมาสู่ดิน ก็จะเป็นการเพิ่มปริมาณกำมะถันให้แก่ดินอีกวิธีหนึ่ง

(2) ธาตุอาหารรอง( Micronutrient element)
ธาตุอาหารพืชที่จัดเป็นธาตุอาหารรอง ได้แก่ธาตุ Fe Mn Cu Zn B Mo Cl การที่เรียกว่าธาตุอาหารรองนั้น เนื่องจากพืชมีความต้องการ
ใช้ในปริมาณน้อย แต่มีความสำคัญเท่าเทียมกับธาตุอาหารหลัก คือถ้าพืชขาดธาตุเหล่านี้ ก็จะแสดงอาการผิดปกติเช่นเดียวกับการขาดธาตุอาหารหลัก
ปกติธาตุอาหารรองจะมีอยู่ในดินในปริมาณน้อย (ยกเว้นธาตุเหล็ก) แต่เนื่องจากพืชมีความต้องการใช้ในปริมาณน้อย ปัญหาการขาดจึงไม่ค่อยมี และโดยมากการเพิ่มธาตุอาหารหลักให้แก่ดิน ก็มักจะมีธาตุอาหารรองเป็นองค์ประกอบอยู่ด้วยเสมอ ปัญหาที่เกี่ยวกับธาตุอาหารรองที่พบ มักจะเป็นปัญหาเกี่ยวกับการที่พืชได้รับมากเกินไปจนเกิดอาการเป็นพิษ (toxicity) เป็นส่วนใหญ่